AIRFIX lands @ Plastimodellismo

Η συνάντηση έγινε έπειτα από πρόσκληση του κ. Δημήτρη Λαρόζα του Plastimodellismo. O κ. Michael J. Phillips, παλαιό υψηλόβαθμο στέλεχος της θρυλικής εταιρείας AIRFIX και τώρα πια Διευθυντής Εξαγωγών (Export Sales Manager) της εταιρείας HORNBY, θα επισκεπτόταν τη χώρα μας στα πλαίσια των περιοδειών που κάνει ανά τον κόσμο στο δίκτυο των αντιπροσώπων 60 χωρών (!) της εταιρείας και ήταν ευκαιρία να τον συναντήσουμε.

Υπήρξε άμεσα η σχετική ενημέρωση στα μέλη του συλλόγου και το ραντεβού κανονίστηκε για την Τετάρτη 22/4/09 στις 17.00, στο καφέ απέναντι από το Plastimodellismo στην Ιπποκράτους. Ο κ. M. Phillips ήταν πολύ άνετος και φιλικός και μας ζήτησε να τον αποκαλούμε Μike οπότε έτσι θα τον αναφέρω στη συνέχεια.

Η συζήτηση ξεκίνησε από την πολλή καλή εντύπωση που αποκόμισε από τα Ελληνικά μοντελιστικά καταστήματα. Με την ευκαιρία αυτή εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του προς του Έλληνες μοντελιστές, οι οποίοι όπως είπε στήριζαν και συνεχίζουν να στηρίζουν την AIRFIX για πολλά έτη, ακόμη και κατά τη διάρκεια της τελευταίας της περιπέτειας. Υπενθυμίζω ότι το 2006 έπειτα από κάποια σοβαρά οικονομικά προβλήματα της πρώην AIRFIX που την οδήγησαν στη χρεοκοπία, η εταιρεία εξαγοράστηκε από την HORNBY.

Από την παλαιά εταιρεία, μόνο ο ίδιος και άλλα 3 στελέχη παρέμειναν στη νέα εταιρεία και άρχισαν μια δύσκολη προσπάθεια που κράτησε 2 ολόκληρα έτη για να επανέλθει η AIRFIX στους κανονικούς της ρυθμούς. Πρώτο τους μέλημα ήταν η μεταφορά και ταξινόμηση των 850 περίπου καλουπιών (συνεχώς τα ανέφερε ως “tools” – έτσι αναφέρονται και στον κατάλογο της εταιρείας) από τις εγκαταστάσεις της Heller τη Γαλλία όπου βρίσκονταν. Δυσκολίες υπήρξαν τόσο για την «αποδέσμευση» των καλουπιών από τους Γάλλους, όσο και για την ασφαλή μεταφορά, εντοπισμό και ταξινόμηση τους (πολλά λόγω παλαιότητας δεν είχαν την παραμικρή ένδειξη κωδικού πάνω τους και η αναγνώριση τους έγινε μόνο οπτικά και με εμπειρικό τρόπο). Στη συνεχεία, επόμενο μέλημα ήταν χάραξη της πολιτικής της «νέας» εταιρείας, καθώς έπρεπε αφενός να κερδηθεί το χαμένο μερίδιο στην αγορά (τα «κενά ράφια στα model shops» τα οποία ο Mike θεωρούσε πως δικαιωματικά «ανήκαν» στην AIRFIX λογά των πολλών ετών ύπαρξης της) και αφετέρου να ξανακερδίσει η εταιρεία τη φήμη της που είχε πληγεί σοβαρά.

Όταν ξεκίνησε η νέα γραμμή παραγωγής, κυκλοφόρησαν πολλοί από τους παλαιούς κωδικούς (με μια μικρή αλλαγή σε σχέση με το παρελθόν, προστέθηκε πλέον το πρόθεμα «Α» στους παλαιούς κωδικούς ενώ και το θρυλικό λογότυπο της εταιρείας από πέρυσι απέκτησε μια πιο σύγχρονη 3-D μορφή) και κατάφεραν να ολοκληρωθούν και να κυκλοφορήσουν κάποια νέα κιτ που είχαν ξεκινήσει πριν τη  χρεοκοπία, όπως το Nimrod και το ναυαγοσωστικό κλάσης Severn στην 1/72. Τέθηκε ως στόχος (και επιτέυχθηκε) τα πρώτα 2 έτη να κυκλοφορήσουν τουλάχιστον 2 εντελώς νέα μοντέλα, ενώ για φέτος το νούμερο αυτό έφτασε τα 12 νέα μοντέλα. Κάποια έχουν ήδη κυκλοφορήσει ενώ τελευταίο, τον ερχόμενο Δεκέμβρη, θα είναι το τεράστιο κιτ του Mosquito στην 1/24 (σωστά 1/24!) με 680 κομμάτια και λεπτομέρεια που όπως μας είπε, θα θέσει νέα στάνταρ στην κατηγορία που όπως μας θύμισε, η AIRFIX «ίδρυσε» πριν από πολλά-πολλά χρόνια.

Η γραμμή παραγωγής της εταιρείας βρίσκεται πλέον σε χώρες της Άπω Ανατολής διότι το κόστος παραγωγής στην Ευρώπη είναι απαγορευτικό. Μάλιστα η εταιρεία είναι σε μια συνεχή αναζήτηση για φτηνότερο κόστος παραγωγής χωρίς βέβαια να μειώνεται η ποιότητα. Στην παρούσα φάση, η παραγωγή των κιτ της AIRFIX γίνεται στην Κίνα (μόνο η πρώτη παρτίδα παραγωγής κάθε κωδικού) και στην Ινδία (όλη η κανονική παραγωγή, πλην των νέων κυκλοφοριών) ενώ έχουν δοκιμαστεί πολλές άλλες χώρες που προσφέρουν φτηνά εργατικά (πχ Κορέα). Τονίστηκε πάντως ότι παρά την ....περιπλάνηση των καλουπιών η ποιότητα του πλαστικού των κιτ παραμένει στην ευθύνη της κεντρικής εταιρείας στην Αγγλία και είναι πάντα κορυφαία χωρίς να υπολογίζεται το κόστος.

Πέρα από το κόστος παραγωγής, το υψηλό κόστος των σύγχρονων καλουπιών – που για ένα μέσου μεγέθους αεροσκάφος στην 1/48, φτάνει τα 100.000 δολάρια – οδήγησε την εταιρεία στην καθιέρωση των «περιορισμένων» κυκλοφοριών (limited edition kits). Αυτό σημαίνει ότι κάθε χρονιά κάποιες (όχι όλες) από τις νέες κυκλοφορίες της εταιρείας, θα κυκλοφορούν σε μια μόνο σειρά παραγωγής για όλο τον κόσμο και μετά δε  θα βγαίνουν ξανά για τουλάχιστον 5-6 έτη. Με αυτό τον τρόπο η εταιρεία θέλει να κάνει απόσβεση στα πανάκριβα καλούπια στον ελάχιστο δυνατό χρόνο, εκμεταλλευόμενη το γεγονός ότι οι πωλήσεις ενός κιτ σύμφωνα με τις μετρήσεις της, από τον πρώτο χρόνο κυκλοφορίας στο δεύτερο, έχουν μια πτώση της τάξης του 90% (!). Η τακτική αυτή για την ώρα φαίνεται να «πιάνει», καθώς τα πρώτα κιτ που κυκλοφόρησαν ως limited editiοn ήδη έχουν ξεπουλήσει (το Nimrod στην 1/72 και το TSR-2 στην ιδία κλίμακα που κυκλοφόρησαν σε 18.000 και 14.000 κομμάτια, αντίστοιχα). Το επόμενο limited edition, πρόκειται να είναι το SEA VIXEN στην 1/48 που θα κυκλοφορήσει μονό σε μια παρτίδα παραγωγής των 18.000 κομματιών. Ειδικές εκδόσεις περιορισμένης κυκλοφορίας θα κάνει κατ’ εξαίρεση η εταιρεία μόνο για τα μέλη του AIRFIX CLUB (ένα κιτ το χρόνο) το οποίο θα λαμβάνουν μόνο τα μέλη. Οι λεπτομέρειες για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα της εταιρείας.

Η αναπάντεχη επιτυχία του TSR-2, το οποίο ήταν πρωτότυπο και αν και δεν έφτασε ποτέ στη  φάση παραγωγής, σαν μοντέλο...διέπρεψε, έφερε τη συζήτηση στη διαδικασία επιλογής των θεμάτων της εταιρείας. Εκεί ο Mike μας εκμυστηρεύτηκε ότι λαμβάνονται υπ’ όψιν τα πάντα εκ μέρους των υπεύθυνων της AIRFIX: η εθνικότητα των θεμάτων (υπάρχει πάντα η επιδίωξη της εταιρείας για κυκλοφορία με προτεραιότητα, Βρετανικών θεμάτων), η «διεθνής καριέρα τους» (σε ποιες χώρες έχει «υπηρετήσει»), τα «κενά» της αγοράς (τι δεν κυκλοφορεί από άλλες εταιρείες), οι διάφορες συζητήσεις ή έρευνες σε περιοδικά και στο internet (forums κλπ.), οι οποιεσδήποτε «λίστες επιθυμιών» (wish lists) που κυκλοφορούν, οι έρευνες της εταιρείας μέσω των καταστημάτων του δικτύου της κλπ. Όλα αυτά τα δεδομένα συγκεντρώνονται και αφού πρώτα γίνει μια αρχική επιλογή (από την οποία αποκλείονται τα θέματα που δεν είναι εφικτά για την εταιρεία), αποφασίζεται ποια θέματα θα κυκλοφορήσουν και με ποια «τακτική» (απλά ή ως limited edition) και καταρτίζεται ένα χρονοδιάγραμμα που πολλές φορές υπερβαίνει τη διάρκεια του ημερολογιακού έτους. Η εταιρεία είναι πάντως «ανοικτή» σε κάθε καλή πρόταση και δε διστάζει να δοκιμάζει και σε νέα μοντελιστικά «πεδία» (πχ. κλίμακες που δεν είχε έως τώρα). Χαρακτηριστικό παράδειγμα γι’ αυτό είναι όπως μας είπε η κυκλοφορία του αεροπλανοφόρου HMS ILLUSTRIOUS στην 1/350 (για πρώτη φορά σε μοντέλο και κυκλοφορεί το Δεκέμβριο).

Μια κατηγορία κυκλοφοριών που ενδιαφέρει ιδιαίτερα την εταιρεία είναι αυτές από τηλεοπτικές σειρές της Αγγλικής τηλεόρασης, καθώς έχουν μεγάλη πέραση εκεί αλλά και στις ΗΠΑ. Έτσι θα συνεχίσει με την κυκλοφορία των υπαρχόντων θεμάτων από τις σειρές «Doctor Who» και «Shaun The Sheep» και θα υπάρξουν ανάλογες εκπλήξεις και στο μέλλον. Επίσης εντός του έτους θα κυκλοφορήσει ένα νέο βιβλίο με την ιστορία της εταιρείας, κάτι σαν εμπλουτισμός αλλά και συνέχεια του προηγούμενου βιβλίου που είχε κυκλοφορήσει παλαιότερα.

Στις επανεκδόσεις της εταιρείας από φέτος θα ενταχθούν και τα χρώματα της Humbrol. H πολύ μεγάλη γκάμα της εταιρείας (250+ κωδικοί) την ανάγκασε να σταματήσει με την πάροδο των ετών, την έκδοση πολλών χρωμάτων (κυρίως αυτών που επαναλαμβάνονταν - ξέρετε πχ. 5 διαφορετικά έντονα κίτρινα σχεδόν ίδια) αλλά για να ικανοποιήσει τη ζήτηση ορισμένων κωδικών θα τους επανακυκλοφορήσει. Σχεδόν οι μισοί από τους παρευρισκόμενους αμέσως φωνάξαμε ....”track color”. Ο Mike κατάλαβε αμέσως τι εννοούσαμε και είπε ότι είναι από τα πρώτα χρώματα που θα επανακυκλοφορήσουν.

Ένα πολύ σημαντικό ζήτημα που απασχολεί την εταιρεία σε μόνιμη πια βάση, είναι αυτό των δικαιωμάτων χρήσης των εμπορικών ονομάτων που έχει καταντήσει πια «επιδημία». Μάλιστα στην HORNBY/AIRFIX υπάρχει ειδικό νομικό τμήμα που απασχολείται μονό με αυτό το αντικείμενο: την εξασφάλιση των copyright lisences για κάθε τι που θα κυκλοφορήσει η εταιρεία. Για την ιστορία, μας είπε ότι άλλες εταιρείες ζητούν κάποιο εφάπαξ ποσό για την εξαγορά των δικαιωμάτων ενώ κάποιες άλλες πληρώνονται με ποσοστά επί των πωλήσεων του κάθε κιτ (!). Σε κάθε περίπτωση, δυστυχώς, αυτό το κόστος επιβαρύνει την τελική τιμή πώλησης των κιτ δηλαδή εμάς τους μοντελιστές.

Το τέλος της συνάντησης μας με τον Mike Phillips – πιο σωστά ο βομβαρδισμός των ερωτήσεων μας – που χωρίς να το καταλάβουμε, κράτησε περισσότερο από 2,5 ώρες μας επιφύλασσε τα καλύτερα. Αφού του χαρίσαμε ως IPMS Ελλάδος δυο βιβλία (ένα με τα Ελληνικά Αεροσκάφη 1912-1992 και ένα με την Ιστορία του Ε.Σ. στην αγγλική γλώσσα) τα οποία τον ευχαρίστησαν πολύ και τον καλέσαμε στην επόμενη έκθεση μας τον Οκτώβρη, μας ανακοίνωσε ότι πρόκειται να αθλοθετήσει επίσημα στο διαγωνισμό μας, τα εξής τρία βραβεία AIRFIX (AIRFIX prizes) :

• καλύτερο αεροπλάνο AIRFIX ανεξαρτήτως κλίμακας (Best Airfix aircraft model any scale)
• καλύτερο μοντέλο (πλην αεροπλάνου) AIRFIX ανεξαρτήτως κλίμακας (Best Airfix model any scale - excluding aircraft)
• μικρότερου μοντελιστή με κιτ AIRFIX ανεξαρτήτως είδους και κλίμακας (Youngest modeller participating with an Airfix kit, any type, any scale)

Τα βραβεία αυτά, θα δοθούν εκ μέρους της εταιρείας HORNBY / AIRFIX με ευθύνη του αντιπρόσωπου τους κ. Δ. Λαρόζα.

Επίσης συμφωνήθηκε να του στείλουμε δυο πολύ ενδιαφέρουσες για εμάς λίστες μοντέλων: μια με τα υφιστάμενα μοντέλα που κυκλοφορούν από την AIRFIX και μπορούν να γίνουν Ελληνικά (για να τη  λάβει υπ’ όψιν του σε ενδεχόμενη επανέκδοση τους μελλοντικά, με Ελληνικά σήματα) και μια δεύτερη λίστα με μοντέλα που δεν κυκλοφορόν και έχουν Ελληνικό ενδιαφέρον. Επιπλέον σημείωσε επιτόπου στο μπλοκάκι του μια πρόχειρη wish-list με το μοντέλο που θα ήθελε ο καθένας από τους παρόντες να δει να κυκλοφορεί από την AIRFIX. Στο τέλος μας χάρισε από ένα pin με ένα αεροσκάφος SPITFIRE για να θυμόμαστε τη  συνάντηση.

Προσωπικά η συγκεκριμένη συνάντηση μου άρεσε πολύ, το ίδιο νομίζω και σε όλους τους παρευρισκόμενους και ελπίζω να υπάρξουν παρόμοιες στο μέλλον. Κλείνοντας πρέπει να ευχαριστήσουμε τον Mike Phillips για την ενδιαφέρουσα συζήτηση και την υπομονή του και φυσικά τον κ. Δ. Λαρόζα για την πρόσκληση (και το κέρασμα !).

Σταύρος Σουλής - IPMS 228
Απρίλιος 2009